Son zamanlarda basında, internet ve çeşitli medya kuruluşlarında tesisimiz İstanbul Dolphinarium hakkında asılsız, karalayıcı, yersiz ve temelsiz haberler çıkmıştır. Bu haberler ne yazık ki kamuoyu gözünde tesisimizin olmasını istediğimiz yerden çok uzak bir imaj çizmektedir. Bu sebepten dolayı söz hakkımız doğduğuna inandığımız için böyle bir açıklama yapma gereği duymaktayız.
İstanbul Dolphinarium, Rusya Federasyonu ile Türkiye Cumhuriyeti’nin ortak bir projesidir.
İstanbul Dolphinarium’un projesi UTRİSH Dolphinairum tarafından hazırlanmış ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin katkılarıyla faaliyete geçirilmiştir. UTRISH Dolphinarium Rusya Federasyonu Bilimler Akademisine (RFBA) bağlı olan en büyük deniz memelileri araştırma merkezidir. Ve İstanbul Dolphinarium’da bulunan bütün deniz memelileri ve eğitmenleri UTRISH Dolphinarium tarafından İstanbul’a gönderilmiştir. Böylece İstanbul Dolphinarium da RFBA’nın Türkiye temsilcisi olarak adlandırılabilmektedir. Bu uluslararası projenin temel amacı iki ülke arasındaki bilimsel, kültürel ve sosyal işbirliğini geliştirmek ve arttırmaktır. İstanbul Dolphinarium açıldığı günden beri birçok sosyal, eğitim ve idari kurumlardan aldığı teşekkür belgeleri ile bu amacına ulaşmış gözükmektedir.
Dolphinariumlara, bu merkezlerin önemini anlamayan ya da anlamak istemeyen, temelsiz spekülasyonlar yaratarak kendilerine çıkar yaratmak isteyen az sayıda insan tarafından karsı çıkılmaktadır. Aslında insanlar Dolphinariumları ziyaret ettikten sonra doğaya ve hayvanlara karsı bakış acıları olumlu olarak değişmektedir. Aynı zamanda; Dolphinariumların kültürel, aydınlatıcı, eğitsel, bilimsel, sağlık ve çevresel önemi bulunmaktadır.
Biz İstanbul Dolphinarium olarak gösteri programlarımızda hem deniz memelilerini insanların yakından görmesine fırsat vermekte hem de onların yaşam ve ihtiyaçlarıyla ilgili detaylı bilgi aktarmaktayız. Böyle bir yaklaşım özellikle çocuklar için çok etkilidir. Küçük misafirlerimiz erken yaşta hem hayvan severliği öğrenmekte hem de çevreci bir bakış açısına sahip olmalarına fayda sağlamaktadır. Gelişmiş ülkelerde yunus gösteri merkezleri bir şehrin sosyal ve kültürel zenginliği olarak kabul edilmektedir.
Dolphinariumlarla ilgili tartışmalarda sık sık anılan Yunuslarla Rehabilitasyon Programı (YRP) İstanbul Dolphinarium’da da yer almaktadır. YRP çeşitli gelişim bozuklukları olan çocuklara yönelik geliştiren alternatif destek tedavi yöntemidir. Dünyada ve İstanbul Dolphinarium’da birçok çocuk YRP’nin yararını bizzat görmüştür. 2009’da başlattığımız YRP’ye katılmış olan bazı aileler, çocuklarının sağılık durumlarındaki olumlu gelişmeleri devam ettirmek için 2010 yılında ikinci rehabilitasyon kürüne de katılmışlardır. Buna rağmen Dolphinarium karşıtları YRP’nin hiçbir kanıtlamış yararı olmadığını ve dolphinarium’ların kâr amaçlı bir kandırmaca içinde olduklarını söylemektedirler. Aslında bu alanda çalışan ve çalışmalarını akademik basında yayınlayan Nathanson, D. (1996), Lukina, L. (1994), Klingel, M. (1996), Coll, D. (1997), Blow, R. (1995) gibi birçok bilimciler bulunmaktadır. Bağlı olduğumuz UTRISH Dolphinarium’dada YRP bölümünde birçok uzman sistematik biçimde bu konuyu çok yönlü olarak araştırmakta ve bu çalışmalar herhangi bir psikolojik veya fizik tedavi yöntemi üzerinde yapılan bilimsel değerlendirmelerden farksızdır. Bu çerçevede İstanbul Dolphinarium’un hedefi engelli çocuklara Türkiye’de eksik olan ve profesyonelce yürütülen tedavi olanaklarını yükseltmek ve YRP bölümümüzü kapsamlı bir araştırma merkezine dönüştürmektir.
Karada yaşayan canlılardan farklı olarak, deniz memelilerinin (yunusların da dâhil olduğu sınıf) doğal şartlarda detaylı ve kapsamlı olarak araştırılması oldukça zordur. Bu nedenle yunus gösteri merkezleri bir gösteri merkezi olmanın yanı sıra gerçek birer bilim merkezi niteliğindedir. Bu merkezlerde yunusların davranışları, sinir sisteminin fizyolojisi, uykuları, hidrodinamiği, sonar sistemi, genetiği ve daha çok konuda cevap bulmak için araştırmalar yapılmaktadır. Yunusların kapalı ortamlarda bakılması yunuslar hakkında daha fazla bilginin elde edinmesinin yanı sıra büyük bilimsel önemi olan buluşların yapılmasına sebep vermiştir.
İstanbul Dolphinarium’un fiziki şartları deniz memelilerinin barındırıldığı kapalı tesisler için bilim adamları tarafından geliştirilen uluslararası standartlara uygundur. Bu konuda Tarım ve Koy İşleri Bakanlığı ile Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemeler sonucunda tesisimiz deniz memelilerinin barınması için uygun görülmüş ve ancak ondan sonra ithalat işlemi gerçekleşmiştir. İstanbul Dolphinarium’da yaşayan deniz memelilerinin hayat şartlarının iyiliğini arttıran başka bir faktör ise hiç kuşkusuz eğitmenlerimizin ve bakıcılarımızın profesyonellikleridir. Yunuslarla ve diğer deniz memelileri ile birebir ilgilenen eğitmenlerimiz ve bakıcılarımız mesleğinde 40 yıla kadar uzanan tecrübe ve akademik eğitime sahiptirler. Eğitmenlerin ve deniz memelilerimizin arasındaki ilişki en güzel sevgi ve dostluk gibi kelimelerle açıklanabilir. Dolphinariumları eleştirenlerin iddia ettiğinin aksine, eğitimlerde hiçbir zaman ceza, aç bırakma vs gibi yöntemler kullanılmamaktadır.
İstanbul Dolphinarium’daki yunuslar 4 nesildir havuzda yasayan ve UTRISH Dolphinarium’a bağlı havuzlarda doğmuş yunuslardır. Bu olgu son yarım yüzyılda çeşitli çevresel faktörlerle üç değişik yunus türünün yok olduğunu düşündüğümüzde yunusların nesillerinin devam etmesinde bu amaca hizmet eden dolphinariumların ne kadar önemli bir rolü olduğunu göstermektedir. Türk bilim adamlarının katkısıyla gerçekleştirmeyi planladığımız Yunusların İstanbul Dolphinarium’da çoğalabilmesi ile ilgili projemiz en çok önem verdiğimiz projelerden biridir.
Bu açıdan dolphinariumlar yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalan cinslerin kurtarılmasında büyük tecrübeler edinen hayvanat bahçelerinden bir farkı yoktur. Bu konuda Avrupa’nın en büyük memeli hayvanı olan bizonu hatırlamak yeterlidir. Birinci dünya savaşından sonra bu hayvanlar sadece bir kaç hayvanat bahçesinde hayatta kalabildi ve şimdi yeniden özgür bir tür olarak doğada yaşamaktadırlar.
Özetleyecek olursak çok basit bir gerçek vardır. İstanbul Dolphinarium yönetimi ve ekibi enaz herhangi bir hayvan sever kadar doğanın, yunusların ve diğer deniz memelilerinin iyiliğini ön planda tutmaktadır. Hatta bu sevgi ve düşünceler deniz memelileri ile ilgili kapsamlı bilgi, uzmanlık ve senelerin tecrübesi ile desteklenmektedir. Yunusların zalimce yakalanması ve uygunsuz şeklinde dolphinariumlara ulaştırılması ve çok kötü şartlarda yaşatılması gibi konularla ilgili İstanbul Dolphinarium çok net bir pozisyona sahiptir. Bütün hayvan haklarını savunanlar gibi, biz de deniz memelilerine yapılan zülüm ve eziyeti şiddetle kınıyoruz! İstanbul Dolphinarium tüm deniz memelilerimize hak ettikleri nezaketi ve hassasiyeti göstererek doğru ve sağlıklı yaşam şartlarını yaratma görevini başarıyla yerine getirmiştir.
Kamuoyuna duyurulur,
İstanbul Dolphinarium.